{"id":4120,"date":"2016-11-16T11:58:37","date_gmt":"2016-11-16T08:58:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.uzxalqharakati.com\/tr\/?p=4120"},"modified":"2016-11-16T11:58:37","modified_gmt":"2016-11-16T08:58:37","slug":"turkiyenin-doguya-dogru-politikasinda-avrasya-jeopolitigi-ve-ozbekistan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/turkiyenin-doguya-dogru-politikasinda-avrasya-jeopolitigi-ve-ozbekistan.html","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cDo\u011fuya Do\u011fru Politikas\u0131\u201dnda Avrasya Jeopoliti\u011fi ve \u00d6zbekistan"},"content":{"rendered":"
\n

T\u00fcrkiye\u2019nin stratejik ufkunu, vizyonunu ABD-NATO eksenli Bat\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmak en ba\u015fta tarihimize ve misyon anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131za yap\u0131lacak en b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131k, hatta ihanet olacakt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019ye son iki as\u0131rd\u0131r yapt\u0131r\u0131lan \u015fey de asl\u0131nda budur. T\u00fcrkiye; yak\u0131n \u00e7evresini sadece Suriye ve Irak olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcrece i\u00e7inde bulundu\u011fu girdaptan kurtulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bunun i\u00e7in \u00f6ncelikle yeni bir stratejik zihniyete\/akla ve stratejik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile derinli\u011fe ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu noktada, T\u00fcrkiye\u2019nin bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcden kurtulmas\u0131 i\u00e7in son iki y\u00fcz y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde de zaman zaman ba\u015fvurdu\u011fu tarihsel haf\u0131zas\u0131n\u0131 tekrar devreye sokmas\u0131 ve tarihsel co\u011frafyas\u0131na y\u00f6nelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Zira, Milli M\u00fccadele y\u0131llar\u0131na da bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda o stratejik akl\u0131n emperyalizme kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesini sadece Anadolu ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmad\u0131\u011f\u0131; hemen g\u00fcneyinde Suriye ve Irak merkezli Kuvayi Milliye cephelerinin yan\u0131nda, T\u00fcrkistan merkezli bir m\u00fccadeleyi de esas ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/span><\/p>\n

Bu noktada, T\u00fcrkiye\u2019nin stratejik derinli\u011fini, bir di\u011fer ifadeyle yak\u0131n \u00e7evre anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ok daha \u00f6telerden ba\u015flatmas\u0131 gerekmektedir. B\u00f6ylece T\u00fcrkiye, kendisini hemen g\u00fcneyinde, Ortado\u011fu\u2019da \u00f6nce ku\u015fatmak, akabinde ise g\u00f6mmek isteyenlere kar\u015f\u0131 ba\u015fta manevra alan\u0131 olmak \u00fczere, b\u00fcy\u00fck bir avantaj kazanacakt\u0131r. Bu geni\u015fletilmi\u015f yak\u0131n \u00e7evreyi tarihsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile ifade etmek gerekirse bunun Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131 ile birlikte B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu co\u011frafyas\u0131n\u0131 da i\u00e7ine ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Yani, Do\u011fu ile Bat\u0131 aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesine sahne olan ve T\u00fcrk-\u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131na iten Yeni (Son) B\u00fcy\u00fck Oyun\u2019un sahnelendi\u011fi yer.<\/span><\/p>\n

Yeni bir d\u00fcnya in\u015fa s\u00fcrecinde konjonkt\u00fcr, T\u00fcrkiye\u2019yi dengeye dayal\u0131 \u00e7ok boyutlu bir d\u0131\u015f politikaya ve b\u00f6ylesi bir a\u00e7\u0131l\u0131ma zorlamaktad\u0131r. Bu y\u00f6nelim, hi\u00e7 ku\u015fkusuz, T\u00fcrkiye\u2019nin en temelde beka temelli g\u00fcvenlik aray\u0131\u015flar\u0131na da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde cevap olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu; mevcut s\u00fcrecin Ankara\u2019ya tercihler ba\u011flam\u0131nda dayatt\u0131\u011f\u0131 bir zorunluluktur.<\/span><\/p>\n

Bu da T\u00fcrkiye\u2019nin yeni bir do\u011fu politikas\u0131na ihtiyac\u0131 ile e\u015fde\u011ferdir. T\u00fcrkiye, en az\u0131ndan, Bat\u0131 ile ili\u015fkilerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 s\u00fcreci ve bu ba\u011flamda ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 verdi\u011fi \u201cYeni Bat\u0131 Politikas\u0131\u201dn\u0131 hayata ge\u00e7irebilmesi ad\u0131na b\u00f6ylesi bir politikaya ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Bu ihtiya\u00e7, ayn\u0131 zamanda 27 Haziran\u2019da tekrar uygulamaya koydu\u011fu, \u201cAvrasya Birli\u011fi Projesi\u201d hedefli, Avrasya halklar\u0131 ile g\u00fc\u00e7l\u00fc bir i\u015fbirli\u011fini esas alan \u201cAvrasya A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan da tamamlay\u0131c\u0131 boyutuyla b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem arz etmektedir.<\/span><\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cYeni Do\u011fu Politikas\u0131\u201d: 1) \u00d6ncelikle Bat\u0131 ile ili\u015fkilerindeki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 bitirme ve i\u00e7-d\u0131\u015f siyasette h\u00e2kim olan Bat\u0131c\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 dengeleme, gerekirse o \u00e7arp\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131 tasfiye etme; 2) Do\u011fu ile ba\u015flat\u0131lan Avrasya Birli\u011fi Projesi merkezli yeni y\u00f6nelimde dengeyi sa\u011flama ve daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir Avrasya kimli\u011finin in\u015fas\u0131na hizmet etme; 3) T\u00fcrkiye\u2019yi ku\u015fatma politikas\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadelede derinlik kazand\u0131rma; 4) Avrasya merkezli yeni oyunu bozma; 5) Dolay\u0131s\u0131yla da, T\u00fcrk-\u0130slam co\u011frafyas\u0131nda bar\u0131\u015f, istikrar ve refah\u0131n sa\u011flanmas\u0131 noktas\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Avrasya\u2019n\u0131n Kalbi: \u00d6zbekistan<\/span><\/p>\n

Bu noktada T\u00fcrkiye\u2019nin Orta Asya merkezli olarak T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6nelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin burada, \u00f6zellikle de \u00d6zbekistan a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ba\u015flataca\u011f\u0131 yeni bir sayfa, sadece bu \u00fclke ile ikili ili\u015fkiler ba\u011flam\u0131nda de\u011fil; b\u00f6lgesel-k\u00fcresel dengeler ve g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin seyri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nem arz etmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, \u00d6zbekistan Avrasya Jeopoliti\u011finin en kilit \u00fclkelerinden birisidir. Orta Asya\u2019da ise tart\u0131\u015fmas\u0131z en ba\u015fta gelenidir. Bunun i\u00e7in bu \u00fclkenin mevcut s\u0131n\u0131rlar\u0131 ile tarihsel arka plan\u0131na bakmak fazlas\u0131yla yeterli olacakt\u0131r. Nitekim tarihsel deneyim ile birlikte sahip oldu\u011fu dinamik ve \u00fcretken n\u00fcfus potansiyeli, 2050 projeksiyonlar\u0131nda bu \u00fclkeyi \u00e7ok daha farkl\u0131 bir noktada g\u00f6stermektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla, co\u011frafyan\u0131n sahip oldu\u011fu potansiyeller, pasifler; gelecek ad\u0131na \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir avantaja i\u015faret etmektedir; \u00f6zellikle de \u00f6nce oyun bozucu akabinde ise oyun kurucu niteli\u011fi ile… \u00a0\u00d6nemli olan, bu potansiyeli aktife \u00e7evirebilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015fbirlikleri ve bu noktada at\u0131lacak g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kararl\u0131 yeni bir ad\u0131md\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u00d6zbekistan\u2019\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00d6zbekistan\u2019\u0131n in\u015fas\u0131\/varl\u0131\u011f\u0131; T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgedeki \u00e7\u0131karlar\u0131 ve b\u00f6lge a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem arz etmektedir. Bu ba\u011flamda T\u00fcrkiye ve \u00d6zbekistan\u2019\u0131n ortaya koyaca\u011f\u0131 i\u015fbirli\u011fi, sadece ikili ili\u015fkiler anlam\u0131nda de\u011fil, co\u011frafyan\u0131n ve t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n bar\u0131\u015f, istikrar ve refah\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem arz etmektedir. Arzu edenler tarihi ipek yoluna ve bu noktada her iki \u00fclkenin oynad\u0131\u011f\u0131 rollere bakabilirler. Ne zamanki bu iki \u00fclke g\u00fcc\u00fc kaybetmi\u015f; T\u00fcrk-\u0130slam d\u00fcnyas\u0131 da kaybetmi\u015ftir.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00d6zbekistan ile Yeni Bir Sayfa…<\/span><\/p>\n

Bu kapsamda Cumhurba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u00f6nce g\u00f6n\u00fcllerde sonras\u0131nda k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde \u201cEbedi Dostluk ve \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131\u201dn\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00d6zbekistan\u2019a ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi ziyaret, sadece \u00d6zbekistan ile de\u011fil; T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 ile ili\u015fkiler ba\u011flam\u0131nda da yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131 olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde, 2003\u2019te Ta\u015fkent\u2019e giden ve rahmetli Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u0130slam Kerimov ile g\u00f6r\u00fc\u015fen Cumhurba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Erdo\u011fan\u2019\u0131n Semerkant\u2019\u0131 da i\u00e7ine alacak bu ziyareti hi\u00e7 ku\u015fkusuz ba\u015fta T\u00fcrk ve \u00d6zbek halk\u0131 olmak \u00fczere, t\u00fcm co\u011frafyan\u0131n beklentisidir. Bu ziyaret, t\u00fcm oyunlar\u0131 bozacakt\u0131r!<\/span><\/p>\n

D\u00fcnyada yeni bir d\u00f6nem ba\u015flar iken; T\u00fcrkiye-\u00d6zbekistan ili\u015fkilerinde yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flamas\u0131 art\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u0130stanbul-Ta\u015fkent-Buhara ve Semerkant bir kez daha co\u011frafyada bar\u0131\u015f, istikrar, huzur ve refah ad\u0131na tarihi pozitif bir yol oynayabilir. Tarihsel misyon anlay\u0131\u015flar\u0131 b\u00f6ylesi bir i\u015fbirli\u011fini her iki \u00fclkeye mecbur k\u0131lmaktad\u0131r. Bu konuyu ela almaya devam edece\u011fiz; \u00e7\u00fcnk\u00fc daha yeni ba\u015fl\u0131yor…<\/span><\/p>\n

Prof.Dr. M.Seyfettin Erol<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Kaynak: milligazete.com.tr<\/a><\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrkiye\u2019nin stratejik ufkunu, vizyonunu ABD-NATO eksenli Bat\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmak en ba\u015fta tarihimize ve misyon anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131za yap\u0131lacak en b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131k, hatta ihanet olacakt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019ye son iki as\u0131rd\u0131r yapt\u0131r\u0131lan \u015fey de asl\u0131nda budur. T\u00fcrkiye; yak\u0131n \u00e7evresini sadece Suriye ve Irak olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcrece i\u00e7inde bulundu\u011fu girdaptan kurtulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u00a0 Bunun i\u00e7in \u00f6ncelikle yeni bir stratejik zihniyete\/akla […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":4121,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5,1,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4120"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4120"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4124,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4120\/revisions\/4124"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}