{"id":595,"date":"2012-11-11T14:50:13","date_gmt":"2012-11-11T14:50:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.uzxalqharakati.com\/tr\/?p=595"},"modified":"2012-11-17T14:11:17","modified_gmt":"2012-11-17T14:11:17","slug":"ataturke-karsi-cikan-iki-muhalif","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/ataturke-karsi-cikan-iki-muhalif.html","title":{"rendered":"Atat\u00fcrk&#8217;e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan iki muhalif"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>S\u00f6zc\u00fc yazar\u0131 Emin \u00c7\u00f6la\u015fan Ulu \u00f6nder Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn \u00f6l\u00fcm y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc nedeni ile \u00e7ok konu\u015fulacak bir yaz\u0131 payla\u015ft\u0131..\u0130\u015fte o yaz\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/emin_colasan.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-full wp-image-596\" style=\"margin-left: 5px; margin-right: 5px; border-image: initial; border-width: 1px; border-color: black; border-style: solid;\" title=\"emin_colasan\" src=\"http:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/emin_colasan.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"214\" srcset=\"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/emin_colasan.jpg 250w, https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/emin_colasan-235x201.jpg 235w, https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/emin_colasan-75x64.jpg 75w, https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/emin_colasan-220x188.jpg 220w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><\/a>Sevgili\u2008okuyucular\u0131m, bug\u00fcn 10 Kas\u0131m. Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019e Allah\u2019tan rahmet diliyorum. \u015eimdi okuyaca\u011f\u0131n\u0131z bu yaz\u0131m\u0131 S\u00f6zc\u00fc\u2019de daha \u00f6nce yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131m. Ancak o g\u00fcnlerden beri gazetemiz en az y\u00fcz bin yeni okuyucu kazand\u0131.<\/p>\n<div>\u0130stedim ki, bug\u00fcn Atat\u00fcrk\u2019e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya yeltenen aymazlar, libo\u015flar, soytar\u0131lar ve hainler de okusun. \u0130\u015fte o yaz\u0131:<\/div>\n<div>\u201cBug\u00fcn sizlere, Atat\u00fcrk hayatta iken O\u2019na yaz\u0131lar\u0131 ve kitaplar\u0131yla muhalefet eden, hi\u00e7 sevmeyen iki \u00f6nemli insan\u0131m\u0131z\u0131n daha sonra yazd\u0131klar\u0131ndan iki \u00f6rnek verece\u011fim. \u0130lki Zekeriya Sertel. (1890-1980) Sol g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc, ilkeli bir ayd\u0131n ve yazar. E\u015fi Sabiha Sertel\u2019le birlikte y\u0131llarca yurtd\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcrg\u00fcnde ya\u015famak zorunda kald\u0131. \u015eimdi Sertel\u2019in 1977 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan \u201cHat\u0131rlad\u0131klar\u0131m\u201d isimli kitab\u0131ndan -\u00f6zetleyerek- bir al\u0131nt\u0131 yap\u0131yorum:<\/div>\n<div>\u201cAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fc geni\u015f halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda derin bir keder yaratm\u0131\u015ft\u0131. Memleketin y\u00fcre\u011fi durmu\u015ftu. Halk\u0131n Atat\u00fcrk\u2019\u00fc ne kadar \u00e7ok sevdi\u011fi \u015fimdi daha iyi belli oluyordu. E\u015fimle birlikte t\u00f6reni daha iyi g\u00f6rebilmek i\u00e7in Yeni Camii minarelerinden birinin \u015ferefesine \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131k.<\/div>\n<div>Tabutun arkas\u0131ndan tekbir sesleri, ilahiler ve h\u0131\u00e7k\u0131r\u0131klar y\u00fckseliyordu. B\u00fct\u00fcn millet a\u011fl\u0131yordu. Bu g\u00fczel fakat hazin manzaray\u0131 seyrederken Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn son 15 y\u0131ll\u0131k hayat\u0131 bir sinema filmi gibi g\u00f6zlerimin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7ti.<\/div>\n<div>O vakit vicdan\u0131mla bir hesapla\u015fma yapma gere\u011fini duydum. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda biz bu adama kar\u015f\u0131 \u201cH\u00fcrriyet ve demokrasi sava\u015f\u0131\u201d yapm\u0131\u015ft\u0131k! Onu demokrasi ve h\u00fcrriyet getirmedi\u011fi i\u00e7in adeta su\u00e7lu say\u0131yorduk! Onun hareketlerini diktat\u00f6rce buluyorduk. \u00c7\u00fcnk\u00fc o vakit orman\u0131n i\u00e7indeydik. A\u011fa\u00e7lar\u0131 g\u00f6r\u00fcyorduk ama orman\u0131 b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ile g\u00f6remiyorduk.<\/div>\n<div>\u015eimdi, ge\u00e7enleri daha ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcyordum.<\/div>\n<div>Atat\u00fcrk b\u00fcy\u00fck devrimler yapm\u0131\u015ft\u0131. Birbiri ard\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi devrimler o zaman b\u00fcy\u00fck ho\u015fnutsuzluklar yaratm\u0131\u015ft\u0131. Halife ve padi\u015fahtan yana olanlar ona cephe alm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ttihat\u00e7\u0131lar ona kar\u015f\u0131 suikast d\u00fczenlemi\u015fti. (1926 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir suikast\u0131. E\u00c7) \u015eapka ve yaz\u0131 devrimleri, tekkelerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, bir\u00e7ok k\u00f6t\u00fc geleneklerin y\u0131k\u0131lmas\u0131 baz\u0131 kimseleri tedirgin etmi\u015fti. Emperyalistler de memleket i\u00e7inde isyanlar \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div>\u0130stanbul\u2019da b\u00fct\u00fcn halifeci, padi\u015fah\u00e7\u0131, gerici bas\u0131n, Atat\u00fcrk\u2019e kar\u015f\u0131 yayl\u0131m ate\u015fi a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn bu ko\u015fullar i\u00e7inde h\u00fcrriyet ve demokrasi geli\u015febilir miydi?<\/div>\n<div>Tersine, devrim d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 az \u00e7ok sert davranmak gerekir. Atat\u00fcrk de i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlara kar\u015f\u0131 tedbirli ve ihtiyatl\u0131 bulunmak ihtiyac\u0131ndayd\u0131. B\u00f6yle olmakla beraber Hitler ve Mussolini bi\u00e7iminde bir diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe gitmedi.<\/div>\n<div>B\u00fct\u00fcn ko\u015fullar onun Do\u011fulu bir diktat\u00f6r olmas\u0131na elveri\u015fliydi. Fakat asker olmas\u0131na ra\u011fmen yumu\u015fak, sevimli ve ak\u0131ll\u0131 bir otorite kurdu.<\/div>\n<div>Bu otorite korkuya de\u011fil, sevgiye dayan\u0131yordu. Ona bu kuvveti veren, halk\u0131n kendisine sevgiyle ba\u011fl\u0131 olmas\u0131yd\u0131.<\/div>\n<div>Onun i\u00e7in, bizim istedi\u011fimiz kadar de\u011filse de, yine de g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131n\u0131n elverdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u00fcr bir rejim kurdu. Biz ele\u015ftirilerimizi \u00f6zg\u00fcrce yapabildik. Naz\u0131m Hikmet en devrimci \u015fiirlerini onun d\u00f6neminde yazd\u0131.<\/div>\n<div>Zaten b\u00fcy\u00fck adamlar ancak \u00f6l\u00fcmlerinden sonra anla\u015f\u0131l\u0131r. Atat\u00fcrk de, b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcleriyle \u015fimdi anla\u015f\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div>Onun i\u00e7in, Atat\u00fcrk d\u00fcn de b\u00fcy\u00fckt\u00fc, bug\u00fcn de b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, yar\u0131n da b\u00fcy\u00fck kalacakt\u0131r.\u201d<\/div>\n<div>\u0130\u015fte, solcu bir ayd\u0131n\u0131n, rahmetli Zekeriya Sertel\u2019in, hayatta iken ac\u0131mas\u0131zca ele\u015ftirdi\u011fi Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcnden y\u0131llar sonra yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcm.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Ve \u201cc\u00fccele\u015fmeyen dev\u201d<\/strong><\/div>\n<div>Gazeteci, yazar ve romanc\u0131 Refik Halit (Karay) (1888-1965), Milli M\u00fccadeleye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n en \u00f6n saflar\u0131ndayd\u0131. \u0130stiklal Harbi s\u0131ras\u0131nda hain Vahdettin taraf\u0131ndan \u0130stanbul\u2019da Posta Telgraf Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc yap\u0131ld\u0131. O zamanki tek haberle\u015fme sisteminin ba\u015f\u0131ndayd\u0131. Bir yanda Millicilerin Anadolu\u2019daki t\u00fcm haberle\u015fmesini engelledi, \u00f6b\u00fcr yanda gazete yaz\u0131lar\u0131yla onlara ve Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019ya a\u011f\u0131r hakaretler etti.<\/div>\n<div>1923 y\u0131l\u0131nda imzalanan Lozan Anla\u015fmas\u0131\u2019nda bir h\u00fck\u00fcm vard\u0131. T\u00fcrk devleti b\u00fct\u00fcn hainleri affedecek, ancak isimleri Meclis ve h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan belirlenen 150 hain yurtd\u0131\u015f\u0131na s\u00fcrg\u00fcn edilecekti. D\u0131\u015far\u0131da olanlar ise T\u00fcrkiye\u2019ye giremeyecekti.<\/div>\n<div>Bunlar tarihimizde \u201c150\u2019likler\u201d olarak bilinir. Refik Halit bu listede yer ald\u0131. Sava\u015f sonras\u0131nda yurtd\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7t\u0131, y\u0131llarca Suriye ve L\u00fcbnan\u2019da ya\u015fad\u0131. Orada da gazete \u00e7\u0131kar\u0131p Atat\u00fcrk\u2019e muhalefet yapt\u0131.<\/div>\n<div>1938 y\u0131l\u0131nda 150\u2019likler i\u00e7in af \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ve Refik Halit Karay dahil isteyenler T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nd\u00fc. Refik Halit Karay uzun y\u0131llar sonra, 1963 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan \u201cBir \u00d6m\u00fcr Boyunca\u201d isimli kitab\u0131nda \u201cEski d\u00fc\u015fman\u0131\u201d Atat\u00fcrk i\u00e7in bak\u0131n\u0131z neler diyor. L\u00fctfen \u00e7ok dikkatle okuyunuz:<\/div>\n<div>\u201cEski ve yeni hi\u00e7bir nesile ho\u015fg\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131nmayan bir adam\u0131m. Zaten ya\u015f\u0131m da beni o k\u00fclfetlerden kurtarmaktad\u0131r. Unumu elemi\u015f, ele\u011fimi asm\u0131\u015f\u0131m. Ne siyasi, ne de edebi bir iste\u011fim kald\u0131.<\/div>\n<div>Siyaset, yalanc\u0131 pehlivan \u00fcretilen bir fideliktir. Ya da mermer ve tun\u00e7 yerine mukavvadan heykeller yap\u0131lan bir at\u00f6lye, balmumundan garip ve bi\u00e7imsiz karnaval kuklalar\u0131 yeti\u015ftiren bir imalathanedir.<\/div>\n<div>Arada, bir b\u00fcy\u00fck adam da kar\u0131\u015f\u0131r i\u00e7lerine.<\/div>\n<div>Bir teki, Atat\u00fcrk hari\u00e7, \u00e7oktand\u0131r memleketimizde b\u00fcy\u00fck adam yeti\u015fmemi\u015ftir.<\/div>\n<div>Benim veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131 okuyanlar ne devlerin c\u00fcce haline geldi\u011fini, nas\u0131l mum gibi eridiklerini, kardan yap\u0131lm\u0131\u015f aslanlar gibi bir kucak \u00e7amurdan ibaret kald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir.<\/div>\n<div>Dev kalan ka\u00e7 ki\u015fi var i\u00e7lerinde?<\/div>\n<div>\u00d6mr\u00fcm boyunca tan\u0131d\u0131klar\u0131m aras\u0131nda Atat\u00fcrk\u2019ten ba\u015fka c\u00fccele\u015fmeyen dev yok.<\/div>\n<div>Hayatta dev olmak galiba pek g\u00fc\u00e7 de\u011fil.<\/div>\n<div>Ama tarihte dev kalmak zor.\u201d<\/div>\n<div>Hainler listesinde yer al\u0131p y\u0131llarca s\u00fcrg\u00fcnde ya\u015fayan amans\u0131z d\u00fc\u015fman\u0131, kitab\u0131nda Atat\u00fcrk\u2019\u00fc anlatmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor:<\/div>\n<div>\u201c\u015eimdi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, bir Mustafa Kemal \u00e7\u0131k\u0131p milli \u015fuur ve \u015ferefimizi tazelemi\u015ftir.<\/div>\n<div>Atat\u00fcrk \u00f6mr\u00fcm\u00fcz boyunca bizi kan a\u011flamaktan kurtarm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/div>\n<div><\/div>\n<div><a href=\"http:\/\/www.ulusalpost.com\/haber\/ulusal-siyaset\/ataturke-karsi-cikan-iki-muhalif\/5744.html\">ulusalpost.com<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00f6zc\u00fc yazar\u0131 Emin \u00c7\u00f6la\u015fan Ulu \u00f6nder Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn \u00f6l\u00fcm y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc nedeni ile \u00e7ok konu\u015fulacak bir yaz\u0131 payla\u015ft\u0131..\u0130\u015fte o yaz\u0131 Sevgili\u2008okuyucular\u0131m, bug\u00fcn 10 Kas\u0131m. Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019e Allah\u2019tan rahmet diliyorum. \u015eimdi okuyaca\u011f\u0131n\u0131z bu yaz\u0131m\u0131 S\u00f6zc\u00fc\u2019de daha \u00f6nce yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131m. Ancak o g\u00fcnlerden beri gazetemiz en az y\u00fcz bin yeni okuyucu kazand\u0131. \u0130stedim ki, bug\u00fcn Atat\u00fcrk\u2019e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya yeltenen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":596,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=595"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":603,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595\/revisions\/603"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}