{"id":6313,"date":"2018-06-17T15:16:25","date_gmt":"2018-06-17T12:16:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.uzxalqharakati.com\/tr\/?p=6313"},"modified":"2018-06-17T15:16:25","modified_gmt":"2018-06-17T12:16:25","slug":"turkce-ezan-zulmu-tam-18-yil-surmustu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/turkce-ezan-zulmu-tam-18-yil-surmustu.html","title":{"rendered":"T\u00fcrk\u00e7e ezan zulm\u00fc tam 18 y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc"},"content":{"rendered":"<p class=\"spot\" style=\"text-align: justify;\"><strong>30 Ocak 1932&#8217;de Fatih Camii&#8217;nde ba\u015flayan T\u00fcrk\u00e7e ezan zulm\u00fc, 16 Haziran 1950&#8217;ye kadar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Demokrat Parti zaman\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e Ezan dayatmas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair kanunun kabul\u00fcn\u00fcn ertesi g\u00fcn\u00fc, 17 Haziran 1950 tarihinde ezan asl\u0131 gibi tekrar okunmaya ba\u015flad\u0131.<\/strong><\/p>\n<div id=\"vucut\" class=\"vucut\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Tek parti d\u00f6neminin halkta hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131k bulmayan ve fakat 18 sene boyunca uygulanan en b\u00fcy\u00fck dayatmas\u0131 olan T\u00fcrk\u00e7e ezan, ilk olarak 1932 y\u0131l\u0131n\u0131n 30 Ocak g\u00fcn\u00fcnde Fatih Camii&#8217;nde okunmu\u015ftu. Arap\u00e7a ezan yasa\u011f\u0131, Demokrat Parti&#8217;nin iktidara gelmesi ile 16 Haziran 1950&#8217;de kald\u0131r\u0131ld\u0131.\u00a0Kanunun kabul\u00fcn\u00fcn ertesi g\u00fcn\u00fc yani 17 Haziran 1950 tarihinde ezan tekrar Arap\u00e7a okunmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrk\u00e7e ezan tart\u0131\u015fmalar\u0131 Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n son d\u00f6neminde de baz\u0131 yazar ve \u015fairler taraf\u0131ndan dile getirilmi\u015fti. T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck ak\u0131m\u0131n\u0131n fikir babas\u0131 Ziya G\u00f6kalp, bir \u015fiirinde \u201cBir \u00fclke ki camiinde T\u00fcrk\u00e7e ezan okunur\u201d dizesini kullanarak bu konudaki talebini dile getirmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1932 y\u0131l\u0131 Mustafa Kemal taraf\u0131ndan &#8216;dinde reform&#8217; y\u0131l\u0131 olarak ilan edilmi\u015fti. 1931 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda ba\u015flayan \u00e7al\u0131\u015fmalar kapsam\u0131nda Dolmabah\u00e7e Saray\u0131&#8217;nda dokuz haf\u0131z ezan\u0131n ve hutbenin T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131. Kuran\u2019\u0131n T\u00fcrk\u00e7e terc\u00fcmesi ilk kez 22 Ocak 1932 tarihinde \u0130stanbul\u2019da Yerebatan Camii\u2019nde Haf\u0131z Ya\u015far (Okur) taraf\u0131ndan okundu. Bundan 8 g\u00fcn sonra, 30 Ocak 1932 tarihinde ise ilk T\u00fcrk\u00e7e ezan, Haf\u0131z Rifat Bey taraf\u0131ndan Fatih Camii\u2019nde okundu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4 \u015eubat 1933 tarihinde, m\u00fcft\u00fcl\u00fcklere ezan\u0131 T\u00fcrk\u00e7e okumalar\u0131n\u0131, buna uymayanlar\u0131n kati ve \u015fedid bir \u015fekilde cezaland\u0131r\u0131lacaklar\u0131n\u0131 bildiren bir tamim (genelge) g\u00f6nderildi. Y\u0131llarca bu genelge T\u00fcrk\u00e7e ezan\u0131n dayana\u011f\u0131 oldu. 1941&#8217;de ise Refik Saydam\u2019\u0131n ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131nda kanun \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ve T\u00fcrk\u00e7e ezana yasal zemin kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">SADECE &#8216;FELAH&#8217; KEL\u0130MES\u0130NE DOKUNULMADI<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ezanda b\u00fct\u00fcn ifadeler T\u00fcrk\u00e7e \u2018ye terc\u00fcme edilirken &#8216;felah&#8217; kelimesi oldu\u011fu gibi b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrk\u00e7eye kurtulu\u015f olarak terc\u00fcme edilebilecek bu ifadenin ayn\u0131 kalmas\u0131n\u0131n sebebinin insanlar\u0131 namaza y\u00f6nlendirmemek oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u0131llarca T\u00fcrk\u00e7e ezan\u0131n halk\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ibadette ne dedi\u011fini anlamas\u0131 i\u00e7in uyguland\u0131\u011f\u0131 iddia edildi fakat hi\u00e7 T\u00fcrk\u00e7e bilmeyen K\u00fcrt ve Araplar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6ylerde de ezan\u0131n T\u00fcrk\u00e7e okutulmas\u0131n\u0131n neden zorunlu oldu\u011fu sorusuna hi\u00e7bir zaman cevap verilemedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arap\u00e7a ezan yasa\u011f\u0131n\u0131n uygulama alan\u0131 camilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. Evlerinde namaz k\u0131lanlar\u0131n da Arap\u00e7a ezan ve kamet okumas\u0131 yasakt\u0131. Bu sebeple y\u00fczlerce insan ceza ald\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1938&#8217;de Hatay&#8217;a giren T\u00fcrk ordusunun ilk icraatlar\u0131ndan birisi Arap\u00e7a okunan ezanlar\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirmek oldu. Hatay halk\u0131, Frans\u0131z i\u015fgal ordusunun bile dayatmad\u0131\u011f\u0131 bir uygulamay\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;nin dayatmas\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman anlayamad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">30 Ocak 1932&#8217;de ba\u015flayan T\u00fcrk\u00e7e ezan zulm\u00fc, 1950 y\u0131l\u0131n\u0131n Haziran ay\u0131nda Demokrat Parti&#8217;nin tek ba\u015f\u0131na iktidara gelmesine kadar devam etti. 1941\u2019de Arap\u00e7a Ezan yasa\u011f\u0131n\u0131 getiren CHP&#8217;nin 1950\u2019de Demokrat Parti ile birlikte bu yasa\u011f\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 lehinde oy kullanmas\u0131 ise dikkat \u00e7ekmi\u015fti.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">T\u00dcRK\u00c7E EZAN ZULM\u00dcNE SON VER\u0130LEN TAR\u0130H: 16 HAZ\u0130RAN 2018<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">Demokrat Parti,\u00a016 Haziran 1950\u2019de \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir kanunla T\u00fcrk\u00e7e ezan okunmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lan kanunu ortadan kald\u0131rd\u0131.\u00a0B\u00f6ylece M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n 18 y\u0131ll\u0131k \u00f6zlemi bitmi\u015f oldu. Kanunun kabul\u00fcn\u00fcn ertesi g\u00fcn\u00fc yani 17 Haziran 1950 tarihinde ezan asl\u0131 gibi tekrar okunmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/media.dunyabulteni.net\/haber\/2018\/06\/17\/turkce-ezan_1.JPG\" alt=\"\" width=\"536\" height=\"793\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fan tarihi bi belgede de, bir m\u00fcft\u00fcn\u00fcn 17 Haziran 1950 g\u00fcnk\u00fc tarihe \u015fu \u015fekilde not d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. &#8220;<strong>Lilahilhamd. Ezan\u0131 Muhammediyenin yine asl\u0131 gibi arap\u00e7a okunmaya baslad\u0131\u011f\u0131 tarih<\/strong>. <strong>17 Haziran 1950.<\/strong>&#8220;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u0131br\u0131s&#8217;ta ise T\u00fcrkiye ile ba\u015flayan ezan yasa\u011f\u0131 T\u00fcrkiye ile e\u015f zamanl\u0131 olarak sona ermedi. Adada 1969&#8217;a kadar T\u00fcrk\u00e7e ezan okutuldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kaynak:\u00a0<a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/manset\/424080\/turkce-ezan-zulmu-tam-18-yil-surmustu\"><em>D\u00fcnya B\u00fclteni<\/em><\/a><\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>30 Ocak 1932&#8217;de Fatih Camii&#8217;nde ba\u015flayan T\u00fcrk\u00e7e ezan zulm\u00fc, 16 Haziran 1950&#8217;ye kadar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Demokrat Parti zaman\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e Ezan dayatmas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair kanunun kabul\u00fcn\u00fcn ertesi g\u00fcn\u00fc, 17 Haziran 1950 tarihinde ezan asl\u0131 gibi tekrar okunmaya ba\u015flad\u0131. Tek parti d\u00f6neminin halkta hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131k bulmayan ve fakat 18 sene boyunca uygulanan en b\u00fcy\u00fck dayatmas\u0131 olan T\u00fcrk\u00e7e ezan, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":6314,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,42],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6313"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6313"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6315,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6313\/revisions\/6315"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzerk.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}